
Światowa Organizacja Zdrowia przewiduje, że do 2030 roku liczba osób chorych na cukrzycę na świecie może drastycznie wzrosnąć – z 250 mln w 2007 roku do 370 mln. Dlatego cukrzycę typu II uznaje się obecnie za jedną z epidemii XXI wieku. Ze względu na towarzyszące jej powikłania cukrzyca II znacznie skraca życie pacjentów, a koszty jej leczenia są coraz wyższe.
Cukrzyca typu 2 rozwija się głównie u osób po 40 roku życia i jest w znacznym stopniu związana z błędami żywieniowymi i brakiem ruchu. Najczęściej dotyka osoby z nadwagą. Charakteryzuje ją spadek wrażliwości tkanek organizmu na insulinę, tj. hormon regulujący poziom glukozy we krwi. Cukrzyca może prowadzić do poważnych powikłań: utraty wzroku, chorób serca, zawałów, udarów mózgu lub miażdżycy. W skrajnych wypadkach chorzy na cukrzycę cierpią na odwodnienie i zapadają w śpiączkę. Nieleczeni mogą wcześnie umrzeć.
Już ponad 1,6 miliarda mieszkańców świata ma nadwagę, znajdując się tym samym w grupie najwyższego ryzyka rozwoju cukrzycy. Niestety ich liczba z roku na rok rośnie. Główną przyczyną jest nieodpowiedni styl życia: czyli spożywanie wysoko przetworzonych i zbyt kalorycznych posiłków przy jednoczesnym zmniejszeniu aktywności fizycznej. Lekarze uważają, że jedynym skutecznym sposobem normalizacji wagi jest ograniczenie ilości spożywanych kalorii, zmiana nawyków żywieniowych i zwiększenie aktywności fizycznej. Nawet niewielki spadek wagi, 5-10% , prowadzi do obniżenia poziomu cukru we krwi. Dla osób chorych na cukrzycę utrzymanie prawidłowej wagi ciała staje się priorytetem ze względów zdrowotnych.
W walce z cukrzycą typu 2 najważniejsza jest profilaktyka.
Wśród zaleceń żywieniowych dla osób ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia cukrzycy typu 2 wymienia się spożywanie pokarmów o niskim indeksie glikemicznym (GI). Klinicznie potwierdzono, że komponowanie jadłospisu składającego się z produktów o wysokim GI przyczynia się również do nadwagi lub otyłości, rozwoju chorób układu krążenia, próchnicy zębów czy niektórych rodzajów nowotworów. Warto tutaj zaznaczyć, że owoce i warzywa spożywane na surowo mają znacznie niższy indeks glikemiczny niż przetworzone - gotowane, duszone czy smażone. Z najnowszych badań niemieckich naukowców wynika, że duże spożycie błonnika z produktów pełnoziarnistych może obniżać ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Błonnik nie tylko daje uczucie sytości i wpływa na mniejsze spożycie pokarmów, ale też spowalnia wchłanianie substancji odżywczych do krwi, przez co zapobiega nagłym wahaniom w poziomie glukozy. Jak zaznaczają naukowcy, zwiększone spożycie błonnika z owoców i warzyw nie miało podobnego działania profilaktycznego.
Jak zatem powinna wyglądać prawidłowa dieta?
Podstawą są owoce, warzywa, nasiona roślin strączkowych, chude mięso i ryby, a także produkty zbożowe z pełnego przemiału (kasze, ryż brązowy, pieczywo razowe, wafle ryżowe) oraz przetwory mleczne o niskiej zawartości tłuszczu. Białe pieczywo i słodycze powinny być całkowicie wyłączone z diety.
Właściwa dieta, utrzymywanie stałej, prawidłowej masy ciała, spożywanie nienasyconych kwasów tłuszczowych omega - 3 i odpowiedniej ilości błonnika oraz aktywność fizyczna to najważniejsze elementy profilaktyki. Dzięki nim ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 może być zminimalizowane.